HIZLI MENÜ
Erzurum'da 1 Gün

Erzurum'da 1 Gün

Erzurum'da tek gününüz varsa: kale ve Saat Kulesi'nden Çifte Minareli Medrese'ye, Üç Kümbetler'den Yakutiye'ye yürünebilir bir tarih rotası ve yol üstü yöresel lezzet molaları.

Erzurum'un tarihi merkezi, bir günde yürüyerek gezilebilecek kadar derli topludur. Saltuklu, Selçuklu, İlhanlı ve Osmanlı dönemlerinden kalan yapılar Cumhuriyet Caddesi ile Tebriz Kapı çevresinde birbirine yakın durur. Bu rehber, günü kuzeydoğudaki kaleden başlatıp batıya, Yakutiye Medresesi'ne doğru ilerleyen mantıklı bir sıra önerir; öğle ve akşam için de Erzurum mutfağının imza lezzetlerini yol üstüne yerleştirir.

Rota boyunca yapıların çoğu birkaç dakikalık yürüme mesafesindedir. Müzelerin ziyaret gün ve saatleri dönemsel olarak değişebildiği için yola çıkmadan önce resmî duyuruları kontrol etmenizi öneririz. Camileri ziyaret ederken namaz vakitlerine ve kıyafet kurallarına özen gösterin.

Sabah: Erzurum Kalesi ve Saat Kulesi

Güne şehrin en eski katmanından başlayın. Erzurum Kalesi, Tebriz Kapı semti ile Cumhuriyet Caddesi'nin kesiştiği noktadadır. Kültür Portalı'na göre iç kale 415 yılında Bizans İmparatoru Theodosius tarafından yaptırılmış; yapı Kanuni Sultan Süleyman ve II. Mahmud dönemlerinde onarım görmüştür. Kale bir iç kale ve dış surlardan oluşur; dış surların büyük bölümü bugün ayakta değildir.

İç kalenin güneybatı köşesindeki Saat Kulesi, halk arasında Tepsi Minare olarak da bilinir. İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü'nün rehberine göre kule 1124-1132 yılları arasında Saltuklu hükümdarı Emir Muzaffer Gazi tarafından gözetleme kulesi ve Kale Mescidi'nin minaresi olarak yapılmıştır; tepeye altmış beş ahşap basamakla çıkılır. Kulenin doğusundaki Kale Mescidi de iç kalede görülebilir.

Ulu Cami ve Çifte Minareli Medrese

Kaleden güneye inince iki büyük yapı yan yana karşınıza çıkar. Ulu Cami, Erzurum Kalesi'nin güneyinde, Çifte Minareli Medrese'nin yanındadır. Saltuklu Emiri Nasreddin Aslan Mehmet tarafından 1179 yılında yaptırılan cami, Saltukluların "Atabey" unvanından dolayı Atabey Camii adıyla da anılır. Mihrap duvarına dik uzanan yedi nefli plânıyla şehrin en eski camisi kabul edilir.

Hemen yanındaki Çifte Minareli Medrese, Erzurum'un simgesidir. Hatuniye Medresesi olarak da anılan yapının genellikle 13. yüzyılın sonlarında yaptırıldığı kabul edilir; kitabesi olmadığı için kesin tarih bilinmez. Yaklaşık 35x46 metre ölçülerindeki iki katlı, dört eyvanlı ve açık avlulu medresenin taç kapısının iki yanında 26 metre yüksekliğinde iki minare yükselir. Ana eyvanın güneyine bitişik on iki köşeli kümbet, Kültür Portalı'na göre döneminin Anadolu'daki en büyük kümbetidir. Medrese 2014'te "Anadolu Selçuklu Medreseleri" başlığıyla UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'ne alınmıştır; bugün müze ve sergi salonu olarak kullanılmaktadır.

Üç Kümbetler ve Erzurum Müzesi

Çifte Minareli Medrese'nin hemen arkasında, güneyinde Üç Kümbetler yer alır. Kesme taştan kümbetlerin en büyüğünün Saltuklu Emir Saltuk'a ait olduğu ve 12. yüzyılın sonlarında yapıldığı düşünülür; diğer ikisinin 14. yüzyıla ait olduğu tahmin edilir ve kime ait oldukları bilinmemektedir. Emir Saltuk Kümbeti'nin cephesindeki boğa, yılan, yarasa ve kartal kabartmalarını yakından görmeye zaman ayırın.

Aynı alandaki Üç Kümbetler Millet Bahçesi'nde 19 Ağustos 2023'te açılan yeni Erzurum Müzesi bulunur. Müzede bölgenin arkeolojik ve etnografik eserlerinin yanı sıra Pasinler'in Yayladağı köyünde bulunan, yaklaşık 500 bin yıllık bir mamut fosili sergilenir. Müzeye bir ila iki saat ayırmak, günün geri kalanını anlamak için iyi bir temel sağlar.

Öğle molası: Erzurum sofrası

Sabah turunun ardından öğle yemeğinde Erzurum'un iki klasiğini deneyebilirsiniz. Ayran aşı, köfte, aşurelik buğday, yoğurt ve aşotu ile yapılan, sıcak servis edilen bir çorbadır. Cağ kebabı ise terbiye edilen koyun etinin yatay şişte odun ateşinde pişirilip "cağ" adı verilen küçük şişlerle servis edildiği yöresel kebaptır. Her ikisi de Türk Patent ve Marka Kurumu'nca coğrafi işaretle tescillidir.

Öğleden sonra: Yakutiye Medresesi, Lala Paşa Camii ve Taşhan

Öğleden sonra Cumhuriyet Caddesi boyunca batıya yürüyün. Yakutiye Medresesi, Çifte Minareli Medrese'nin birkaç yüz metre batısında, Cumhuriyet Caddesi ile Mumcu Caddesi'nin kesiştiği yerdedir. İlhanlı Sultanı Olcaytu döneminde, Gazan Han ve Bolugan Hatun adına Hoca Yakut Gazani tarafından 1310 yılında yaptırılmıştır. Anadolu'nun en büyük kapalı avlulu medresesi kabul edilen yapıda bugün Türk İslam Eserleri ve Etnografya Müzesi bulunur. Avlunun ortasını örten mukarnaslı kubbeyi ve yapının ayakta kalan tek minaresini kaçırmayın.

Aynı mahalledeki Lala Paşa Camii, 1562'de Erzurum Beylerbeyi Lala Mustafa Paşa tarafından yaptırılmış ve Mimar Sinan'a atfedilen, Erzurum'daki ilk Osmanlı camisidir. İçerideki çini süslemeli pencereler ve merkezi kubbe, Selçuklu ve İlhanlı yapılarından sonra farklı bir dönemi görmenizi sağlar.

Günü Rüstem Paşa Kervansarayı, yani Taşhan ile bitirin. Kanuni döneminin sadrazamı Rüstem Paşa'ya atfedilen 16. yüzyıl yapısı bugün de çarşı olarak kullanılır; iki katlı avlusundaki dükkânlarda Oltu taşından tespih ve takılar sergilenir. Erzurum'dan götürülecek hediyelik için en bilinen adreslerden biridir.

Akşam: Kadayıf dolması ve çay

Akşam yemeğinden sonra Erzurum tatlılarının en bilineni kadayıf dolmasını deneyin. Tescil belgesine göre avuç içi büyüklüğündeki tel kadayıfın içine dövülmüş ceviz konup sarıldıktan sonra yumurtaya batırılır, kızgın yağda kızartılır ve soğuk şerbette bekletilir. Yanında, ağızda yavaşça eriyen sert kıtlama şekeriyle içilen çay Erzurum'a özgü bir alışkanlıktır.

Vaktiniz kalırsa

Atatürk Evi Müzesi, 19. yüzyıl sonunda yapılmış bir konaktır; Mustafa Kemal ve arkadaşları Erzurum Kongresi döneminde burada kalmıştır ve 1984'ten beri müze olarak ziyarete açıktır. Erzurum Kongre Binası ise deprem güçlendirmesi ve restorasyon nedeniyle 6 Ocak 2026'dan bu yana ziyarete kapalıdır; yeniden açılış tarihi açıklanmamıştır. Gün batımını şehrin üzerinden izlemek isterseniz, şehrin yaklaşık 2,5 kilometre güneydoğusunda Eğerli Dağı eteklerindeki Abdurrahman Gazi Türbesi'ne araçla gidebilirsiniz.

Bu durakların tamamını harita üzerinde sıralı olarak görmek için Tarih Rotası'nı kullanabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Erzurum'un tarihi merkezi bir günde gezilebilir mi?

Evet. Erzurum Kalesi, Ulu Cami, Çifte Minareli Medrese, Üç Kümbetler, Erzurum Müzesi ve Yakutiye Medresesi Cumhuriyet Caddesi ve Tebriz Kapı çevresinde birbirine yakındır. Müze içlerine de zaman ayırırsanız tam bir gün yeterlidir.

Erzurum'da bir günlük rotaya nereden başlamalıyım?

Erzurum Kalesi ve Saat Kulesi iyi bir başlangıç noktasıdır. Kalenin hemen güneyinde Ulu Cami ve Çifte Minareli Medrese, onun arkasında Üç Kümbetler bulunur; buradan Cumhuriyet Caddesi boyunca batıya yürüyerek Yakutiye Medresesi'ne ulaşılır.

Çifte Minareli Medrese ne zaman yapıldı?

Kitabesi olmadığı için kesin yapım tarihi bilinmez; genellikle 13. yüzyılın sonlarında yaptırıldığı kabul edilir. Hatuniye Medresesi olarak da anılır ve 2014'te UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'ne alınmıştır.

Erzurum Kongre Binası ziyarete açık mı?

Hayır. Erzurum Kongre Binası, deprem güçlendirmesi ve restorasyon çalışmaları nedeniyle 6 Ocak 2026'dan bu yana ziyarete kapalıdır ve yeniden açılış tarihi henüz açıklanmamıştır.

Bir günde Erzurum'da ne yenmeli?

Öğlen ayran aşı çorbası ve cağ kebabı, akşam ise tatlı olarak kadayıf dolması Erzurum'un en bilinen lezzetleridir. Üçü de Türk Patent ve Marka Kurumu'nca coğrafi işaretle tescillidir.

Ziyaret günleri, sezonlar ve ulaşım değişebilir. Yola çıkmadan önce resmî duyuruları kontrol etmenizi öneririz.