HIZLI MENÜ
Civil Peyniri
Erzurum Lezzetleri

Civil Peyniri

Yağı alınmış inek sütünden, askıya asılarak lifli bir yapı kazandırılan beyaz, yağsız ya da az yağlı Erzurum peyniri; 116 numarayla tescilli ilk Erzurum ürünlerindendir.

Genel Bilgi

Erzurum civil peyniri, yağı alınan inek sütünün asitlendirilip şirden mayasıyla mayalanması, ısıtılan pıhtının yoğrulup askılara asılması ve böylece içinde tel oluşmasıyla elde edilen yağsız ya da az yağlı bir peynirdir. Erzurum Ticaret Borsası adına 116 numaralı mahreç işareti olarak tescillidir; tescil 2009'da Resmî Gazete'de ilan edilmiştir. Yağsız olduğu için rengi beyazdır.

Tescil belgesine göre civilin en önemli özelliği tel yapısıdır: askılama sayesinde teller kütle içinde düz ve ipliksi biçimde uzanır, silindirik bir yapı oluşmaz ve teller birbirinden ayrışmaz. Üretimde starter kültür ya da katkı maddesi kullanılmaz; yalnızca süt, maya ve tuz vardır. Belge, sütün Erzurum'un yüksek dağları arasındaki meralarda beslenen ineklerden alındığını ve üretimin ustalık gerektirdiğini vurgular.

Civil taze olarak yenebildiği gibi salamurada, kuru tuzlanarak, vakumlu ambalajda ya da yağsız lorla basılarak olgunlaştırılabilir. Genellikle dört parmak eninde kalıplar hâlinde satılır. Erzurum mutfağında da önemli bir malzemedir: tescilli Erzurum su böreğinin iç harcında kullanılır ve küflü civil peyniri, yani göğermiş peynir, ondan yapılır.

İpucu: Civil'i komşu illerde saç, tel ya da çeçil adıyla satılan peynirlerle karıştırmayın; tescil belgesi bunların ayrı türler olduğunu özellikle belirtir. Salamurada büyük kalıplar hâlinde durduğu için tuzu da diğer tel peynirlerinden azdır.

Ana malzemeler: Yağı alınmış inek sütü, sıvı şirden mayası, tuz

Nerede yenir: Erzurum'daki peynirci ve şarküteri dükkânlarında, yerel pazarlarda; kahvaltı sunan yerlerde.

Servis: Kahvaltıda taze ya da salamura; su böreği gibi hamur işlerinde iç harç olarak.

Nasıl Yapılır?

Separatörden geçirilerek yağı alınan sütün asitliği, peynir altı suyu eklenerek ya da bekletilerek belirli bir düzeye getirilir. Süt ısıtılıp şirden mayasıyla mayalanır, ısıtma sürdükçe oluşan pıhtı tahta kepçenin etrafında toplanır. Pıhtı yoğrulup çekilerek tel hâline getirilir ve birkaç kez askıya asılıp toplanarak lifli yapı kazandırılır. Ardından taze tüketilir ya da salamura, kuru tuzlama veya lorla basma yoluyla olgunlaştırılır.